Համաշխարհային դասական երաժշտություն

Համաշխարհային դասական երաժշտություն

Դասական երաժշտության պատմություն: Մեծ կոմպոզիտորների կյանքը և ստեղծագործությունները: Կատարողական արվեստ: Դասական երաժշտության մեծանուն կատարողների կյանքը և վաստակը: Դասական երաժշտությունը արդի աշխարհում: Ժամանակակից կոմպոզիտորներ և կատարողներ: Այս ամենի մասին` «Համաշխարհային դասական երաժշտություն» հաղորդաշարի հաղորդումներում:

 

Երաժշտությունը և կրոնը (Իգոր Ստրավինսկի) (մաս Բ)
09/04/2024

Երաժշտությունը և կրոնը (Իգոր Ստրավինսկի) (մաս Բ)

Հաղորդման 2-րդ մասում հեղինակը թարգմանաբար ներկայացնում է Իգոր Ստրավինսկու «Դիալոգներ» գրքի «Երաժշտությունը և կրոնը» գլուխը, որտեղ կոմպոզիտորը, ի պատասխան Ռոբերտ Քրաֆթի, շարադրում է հոգևոր երաժշտության իր փիլիսոփայությունը:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Երաժշտությունը և կրոնը (Իգոր Ստրավինսկի) (մաս Ա)
02/04/2024

Երաժշտությունը և կրոնը (Իգոր Ստրավինսկի) (մաս Ա)

Հաղորդման 1-ին մասում լուսաբանվում է կրոնի, հավատի բախտորոշ դերը երաժշտության մեջ՝ Դավթի սաղմոսներից սկսած մինչև Ստրավինսկի և Շնիտկե: Ներկայացվում են նաև Բախի, Բրամսի, Կոմիտասի հոգևոր երաժշտության գլուխգործոցները:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Հելմուտ Վալխա
26/03/2024

Հելմուտ Վալխա

Նշանավոր գերմանացի երգեհոնահար Հելմուտ Վալխայի կյանքը ոգու հաղթանակն է նյութի հանդեպ: Կուրանալուց առաջ անգիր էր սովորում ու հիշողության մեջ կուտակում Բախի ստեղծագործությունները: Այդ կերպ Հելմուտ Վալխան փորձում էր պահել մայր մտնող արևը: Հաղորդումն անդրադառնում է երաժշտի կյանքին:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Հայնրիխ Շյուտց, «Սրբազան սիմֆոնիա»
19/03/2024

Հայնրիխ Շյուտց, «Սրբազան սիմֆոնիա»

Հաղորդումը նվիրված է գերմանական օպերայի, բալետի, օրատորիայի հիմնադիր Հայնրիխ Շյուտցին (16-17-րդ դդ.): Վերլուծվում է կոմպոզիտորի «Սրբազան սիմֆոնիաներից» մեկը, որի հիմքում Հիսուսի կոչն է. «Եկե՜ք Ինձ մոտ, բոլոր հոգնածներդ ու բեռնավորվածներդ, և Ես ձեզ կհանգստացնեմ» (Մատթ. ԺԱ 28):

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Տաղերգություն
12/03/2024

Տաղերգություն

Հաղորդումը նվիրված է հայ միջնադարյան երաժշտաբանաստեղծական արվեստին: Վերլուծվում են Գրիգոր Նարեկացու «Աչքն ծով ի ծով» և Հարություն Ալամդարյանի «Պարերգություն» տաղերը, դրանց մեղեդու և խոսքերի իմաստաբանությունը և ներդաշնակությունը: Տաղերը հնչում են Կոմիտասի անվան քառյակի ալտահար Ալեքսանդր Կոսեմյանի կատարմամբ:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Մոնոդիա, պոլիֆոնիա և հոգևոր երաժշտություն (մաս Բ)
20/02/2024

Մոնոդիա, պոլիֆոնիա և հոգևոր երաժշտություն (մաս Բ)

Հաղորդման երկրորդ մասում հեղինակը համեմատում է միաձայնության և բազմաձայնության հնարավորությունները, տարբեր աղբյուրների և իր դիտարկումների հիման վրա հաստատում այն փաստը, որ բազմաձայն երաժշտությունն ի զորու է առավել համակողմանի արտահայտելու մարդու ներաշխարհը, նրա փոխհարաբերությունները հասարակության, բնության և Արարչի հետ:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Մոնոդիա, պոլիֆոնիա և հոգևոր երաժշտություն (մաս Ա)
06/02/2024

Մոնոդիա, պոլիֆոնիա և հոգևոր երաժշտություն (մաս Ա)

Հաղորդման առաջին մասը ներկայացնում է այն պատմական ուղին, որը միաձայն երաժշտությունն անցել է սկզբնավորումից մինչև բազմաձայնություն՝ պոլիֆոնիա և հոմոֆոնիա: Ընդգծվում է նաև Եկեղեցու վճռորոշ դերն այդ գործընթացում:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Ջութակահար Մայքլ Ռաբին (1936-1972)
30/01/2024

Ջութակահար Մայքլ Ռաբին (1936-1972)

«Բացառիկ, անսպառ տաղանդ», — այսպես է բնութագրել Մայքլ Ռաբինին նրա ուսուցիչ Իվան Ղալամյանը: Հաղորդման հեղինակը պատմում է հրաշամանուկ Մայքլի կյանքի և գործունեության մասին, ներկայացնում ջութակահարի նվաճումները, նրա արվեստի յուրօրինակությունը, որի փայլուն դրսևորումներից է Չայկովսկու կոնցերտը, որ հնչում է հաղորդման ընթացքում։

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Նիկոլայ Մադոյանի «Բախիանան»
23/01/2024

Նիկոլայ Մադոյանի «Բախիանան»

Հաղորդումը ներկայացնում է Բախի 2-րդ պարտիտան՝ ջութակահար Նիկոլայ Մադոյանի «մարաթոնյան» մենահամերգից, որտեղ նա կատարել էր Բախի մենանվագ սոնատների և պարտիտաների շարքն ամբողջությամբ: Այս ելույթը Մադոյանի մենանվագային համերգաշարի հերթական օղակներից մեկն էր: Մինչ այդ նա կատարել էր հայ կոմպոզիտորների բոլոր հայտնի պիեսները, Բեթհովենի բոլոր 10 սոնատները և այլն:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Մոցարտի «Մանուշակ» և Շուբերտի «Գրետխենը ճախարակի մոտ» երգերը
02/01/2024

Մոցարտի «Մանուշակ» և Շուբերտի «Գրետխենը ճախարակի մոտ» երգերը

Հաղորդման 1-ին մասը նվիրված է դասական ռոմանսի առաջնեկ՝ Մոցարտի «Մանուշակ» երգին, 2-րդ մասը՝ Շուբերտի «Գրետխենը ճախարակի մոտ» երգին: Երկու երգերն էլ գրված են Գյոթեի խոսքերով: Եթե «Մանուշակը» մի դրամատիկ տեսարան է, ապա «Գրետխենը»՝ ողբերգական: Երկու երգերն էլ նորարարական են, որտեղ գերիշխում են զուտ երաժշտության օրենքներն ու միջանցիկ զարգացումը, ինչը վառ կերպով արտահայտվում է նվագակցության մեջ: Երկուսն էլ կանխորոշեցին այս ժանրի հետագա զարգացումը:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Յոհաննես Բրամս
26/12/2023

Յոհաննես Բրամս

Հաղորդումը նվիրված է 19-րդ դարի գերմանացի կոմպոզիտոր Յոհաննես Բրամսի կյանքի և ստեղծագործական ուղուն: Կոմպոզիտորն իր արվեստում ամփոփել է այն նվաճումները, որոնք արևմտաեվրոպական երաժշտությունը ձեռք է բերել իր զարգացման 500 տարվա ընթացքում:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Ստեփան Լուսիկյան, «Գողգոթա» (մաս Բ)
12/12/2023

Ստեփան Լուսիկյան, «Գողգոթա» (մաս Բ)

Հաղորդման 2-րդ մասում շարունակվում է կոնցերտի ձևի և բովանդակության վերլուծությունը, բացահայտվում են ազդեցությունները, խորհրդանիշները, վերծանվում է դրանց իմաստը: Հաղորդումն ավարտվում է կոնցերտի հեղինակային կատարման ձայնագրությամբ: Նվագակցում է Հալլեի օպերային թատրոնի (Opernhaus) նվագախումբը՝ Ռոլանդ Քլյուտիգի ղեկավարությամբ։

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Ստեփան Լուսիկյան, «Գողգոթա» (մաս Ա)
05/12/2023

Ստեփան Լուսիկյան, «Գողգոթա» (մաս Ա)

«Գողգոթա» դաշնամուրային կոնցերտը կոմպոզիտոր Ստեփան Լուսիկյանի «կարապի երգն» է, Սվետլանա Նավասարդյանի բնորոշմամբ՝ այն «ոսկե վարդը, որը նա դրել է երաժշտության պատվանդանին»: Հաղորդման 1-ին մասում ներկայացվում է այն երաժշտական դաշտը, որտեղ բացվել է այդ «ոսկե վարդը»:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Միքայել Մալունցյան
28/11/2023

Միքայել Մալունցյան

Հաղորդումը նվիրված է մեծանուն դիրիժոր, ուսուցիչ Միքայել Մալունցյանին։ «Միքայել Մալունցյանը մեծ էրուդիցիայի տեր երաժիշտ է և առաջնակարգ դիրիժոր», - ասել է Արամ Խաչատրյանը: Իսկ Ժան Տեր-Մերկերյանը խոստովանել է, որ «Միքայել Մալունցյանի հետ նվագելը երջանկություն է»։

 

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Կոմիտաս, Բաբելոնի գետերի մոտ
21/11/2023

Կոմիտաս, Բաբելոնի գետերի մոտ

Հաղորդումը նվիրված է Կոմիտասի՝ 137-րդ սաղմոսի հիման վրա գրած կանտատին, որը նա ստեղծել է Բեռլինի կոնսերվատորիայում ուսանելիս: Սաղմոսը նկարագրում է Բաբելոնում գերված հրեաների ողբերգությունը, ինչը համահունչ էր 1896 թ. Վանա կոտորածի գույժից ցնցված Կոմիտասի հոգեվիճակին:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Ռիխարդ Շտրաուս, «Սալոմե»
14/11/2023

Ռիխարդ Շտրաուս, «Սալոմե»

Հաղորդումը նվիրված է Ռ. Շտրաուսի «Սալոմե» օպերային, որն, ըստ Ռոմեն Ռոլանի, «հրեշավոր գլուխգործոց» է: Օպերայում արտացոլված են Հովհաննես Մկրտչի՝ Սալոմեի պահանջով և Հերովդես Չորրորդապետի հրամանով ի կատար ածված գլխատումը և հետագա իրադարձությունները:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Յոհան Սեբաստիան Բախ, «Չարչարանքներ ըստ Հովհաննու»
07/11/2023

Յոհան Սեբաստիան Բախ, «Չարչարանքներ ըստ Հովհաննու»

Հաղորդումը լուսաբանում է Բախի այս ստեղծագործության գաղափարը, դրամատուրգիան, կառուցվածքը, ձևի բաղադրիչները և վերծանում խորհրդանիշները, ինչը նպաստում է պասիոնի առավել խոր ընկալմանը:

 

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Յոհան Սեբաստիան Բախ, Երգեհոնային գրքույկ
24/10/2023

Յոհան Սեբաստիան Բախ, Երգեհոնային գրքույկ

Հաղորդումը ներկայացնում է Բախի «Երգեհոնային գրքույկը»՝ հոգևոր երգերի բազմաձայն մշակումների ժողովածուն, որն, ըստ Ա. Շվայցերի, համայն երաժշտական աշխարհի մեծագույն նվաճումներից մեկն է, Բախի երաժշտական լեզվի բառարանը, նրա արվեստն ըմբռնելու բանալին։

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Կարոլ Շիմանովսկու միթոսները
17/10/2023

Կարոլ Շիմանովսկու միթոսները

Հաղորդումը լուսաբանում է Շիմանովսկու «Միթոսներ. երեք բանաստեղծություն ջութակի և դաշնամուրի համար» շարանվագը: Պիեսների ծրագիրը, սյուժեն քաղված է Օվիդիոսի «Մետամորֆոզներ» պոեմից: Արծարծվում են նաև բնությունն ու դիցաբանական կերպարները երաժշտության մեջ մարմնավորելու խնդիրները:

Համաշխարհային դասական երաժշտություն
Հաֆեզապատում
10/10/2023

Հաֆեզապատում

Հաղորդումը քննում է պարսկական պոեզիայի ազդեցությունն արևմտյան բանաստեղծական արվեստի վրա՝ ըստ Յոհան Գյոթեի «Արևմտաարևելյան դիվանի»։ Ներկայացվում են և վերլուծվում Հաֆեզի խոսքերով գրված՝ Ֆ. Շուբերտի և Յ. Բրամսի երգերը։ Կարևորվում է նաև արվեստի, մշակույթի առաքելությունը Արևելքի և Արևմուտքի հաշտեցման և ներդաշնակման գործում։

Համաշխարհային դասական երաժշտություն